Social
Spaces

Betrokken docenten:

• Oswald Devisch (Architectuur) (coördinator)
• Vittorio Simoni (Interieurarchitectuur)
• Marjan Sterckx & Frederic Geurts (Beeldende Kunst)

Situering:

Wie vandaag (publieke) architectuur ontwerpt zonder ruimte te geven aan beeldende kunst, is strafbaar. De 1% regel bepaalt immers dat 1% van de totale bouwkosten van een publiek gebouw aan geïntegreerde kunstwerken besteed moet worden. En dit in heel Europa. Het resultaat is meestal een verplicht nummertje, dat dikwijls niet verder raakt dan een verloren gehangen schilderij of een beeldhouwwerk ergens verstopt in een doodlopende gang. Het kan echter ook anders.

Nadenken over een dialoog/confrontatie tussen kunst, ontwerp en architectuur is het uitgangspunt van de cross-over studio Public Space: vanaf het academiejaar 2009-10 richten de opleidingen Beeldende Kunst, Architectuur en Interieurarchitectuur van de PHL een gemeenschappelijke masterstudio in met de publieke ruimte als raakvlak en thema. Binnen deze interdisciplinaire en internationaal georiënteerde omgeving werken studenten aan een gemeenschappelijk totaalproject.

In het academiejaar 2010-11 wordt gewerkt in het kader van het Z-Out project van Kunstencentrum Z33. Binnen dit project, in opdracht van de Provincie Limburg, worden internationale kunstenaars uitgenodigd om in te grijpen in de Limburgse publieke ruimte. Concreet zal Z-Out zich concentreren rond vier clusters. Elke cluster heeft een unieke context. Ze brengen elk hun eigen verhaal, dat aansluit bij de verschillende gezichten van de provincie. In verschillende fases, gespreid over enkele jaren, zullen een reeks tijdelijke en permanente kunstwerken van internationaal artistiek niveau ontwikkeld worden. Eén van deze clusters wordt het stedelijk gebied Hasselt-Genk. Z33 heeft de wens geuit om samen te werken met de verschillende spelers in de hedendaagse kunst in Limburg. De PHL is één van deze spelers. Z-Out zal dan ook als uitgangspunt en inspiratiebron dienen voor de cross-over studio in 2010-11.

Inhoud:  

Daar waar Z-OUT zich in de eerste plaats richt op de vrije beeldende kunst, gaan wij binnen de cross-over studio op zoek naar projecten die de domeinen architectuur, interieur, grafisch ontwerp, reclamevormgeving en vrije kunst overspannen en integreren. Via deze geïntegreerde projecten willen we op zoek gaan naar de betekenis van de publieke ruimte vandaag. Wat te denken bijvoorbeeld van zaken als het toenemende aantal bewakingscamera’s op straathoeken, de kolonisatie van pleinen en straten door terrassen, het interioriseren van publieke ruimte in winkelcentra, het verbieden van manifestaties in stadscentra, enz. Allemaal veranderingen die het publieke karakter van het publieke domein aantasten, die sommige mensen uitsluiten en anderen dan weer juist insluiten. Of loopt het allemaal zo’n vaart niet en moeten we eerder op zoek gaan naar andersoortige publieke ruimten? In de studio proberen we via ontwerpend onderzoek antwoorden op deze vragen te formuleren.

Het specifieke opzet van de ontwerpstudio in 2010-11 is het ontwerpen van een tijdelijke ingreep in de publieke ruimte, als antwoord op de geschetste complexe problematiek. Tijdelijk kan gaan van 1 uur tot 1 jaar, een ingreep kan een constructie zijn, maar evengoed een evenement of een object, en er kan op één plek ingegrepen worden of op een reeks van plekken. Belangrijk is dat de tijdelijke ingreep inspeelt op de eigenheid van de plek en een uitspraak doet over het publieke/private karakter van deze plek.

Het actieterrein is Hasselt binnen de grote ring en aangrenzend aan de grote ring. Er zal gewerkt worden rond één groot stadsplan van Hasselt (zowel analoog als digitaal) waarop alle verzamelde informatie en ingrepen voorgesteld zullen worden.

Praktisch:

De studio bestaat uit 2 delen:

1. Verkenning van de Hasseltse publieke ruimte vanuit de 3 aangereikte begrippenparen/ spanningsvelden m.b.t. de problematiek van de publieke ruimte (in groepen van 2 studenten)
2. Ontwerpen van een tijdelijke ingreep (in multi-disciplinaire/ cross-over groepen van 3 studenten)

Inspirators: kunstenaars uitgenodigd i.h.k.v. het Z-Out project zullen optreden als gastspreker en/of korte workshops organiseren.

Supervisie: Kunstencentrum Z33 (http://www.z33.be), Z-Out

Waar: Z33, Zuivelmarkt 33, B-3500 Hasselt

Wanneer: 1e semester, 13 weken, elke dinsdag (of vrijdag) 

Meer info: op de eigen blog van de masterstudio (http://crossoverpublicspace.blogspot.com/) of via oswald.devisch@phl.be

Referenties (selectie):

• Verschaffel, B. (2004). De mythe van de straat. Over het begrip van ‘publieke ruimte’ en de (cultuur)politiek. De Witte Raaf, 111(sep.-okt.), 4-6.
• De Solà-Morales, M. (1992). Openbare en collectieve ruimte. De verstedelijking van het privé-domein als nieuwe uitdaging. Oase, XXXIII, 3-8.
• Hajer, M. & Reijndorp, A. (2002). In search of new public domain. NAi Publishers
• Debbaut, J., Verhulst, M., & Vermoortel, P. (Eds.). (2007). Out of the studio! A symposium on art and public space. Hasselt.
• Grasskamp, W. (1997). Art and the City. In K. Bußmann, K. König & F. Matzner (Eds.), Sculpture. Projects in Münster. Münster.
• Huybrechts, L. (2009). Cities lined like a hand’s palm. Over het project Routes en Routines van Peter Westenberg. In: Routes + Routines. Hasseltse netwerk-wandelingen (pp. 15-35). Hasselt: Z33 & Constant.
• Davidts, W. (2009). Schaal en context. Richard Serra. De Witte Raaf, 91(mei).
• Davidts, W. (2003a). Gordon Matta-Clark. De Witte Raaf, 106 (nov.).
• Laenen, K. (Ed.). (2000). Kunst in opdracht. 1999-2000. Brussel: Team van de Vlaams Bouwmeester & Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap.
• van Winkel, C. (2005). Het primaat van de zichtbaarheid. Open – Cahier over kunst en het publieke domein, 8: (On)zichtbaarheid. Voorbij het beeld in kunst, cultuur en het publieke domein, 14-23.
• Cuyvers, W. (2005b). Publiek huis. Tekst over tekst: Stroom/Voorkamer.
• Gibbons, J. (2005). Art and advertising. Londen: I. B. Tauris.
• Gavin, F. (2007). Street renegades new underground art. London: Laurence King.